• چهارشنبه ۲۶ اردیبهشت ماه، ۱۳۹۷ - ۱۰:۱۳
  • دسته بندی : اجتماعی
  • کد خبر : 972-16890-5
  • منبع خبر : گزارش خبری
  • چاپ

ایسنا گزارش می دهد/

سایه بلند فراموشی بر قامت سکونتگاه 9 هزار ساله بشر در سلماس

  کول تپه های جای جای آذربایجان سکونتگاه انسانهای باستان بوده و از 9 هزار سال قبل به عنوان کارگاههای تولیدی عمل می کرده ، امروزه در سایه عدم توجه مسئولین و مردم در فراموشی بسر می برند.

به گزارش ایسنا منطقه آذربایجان غربی، اواخر سال 1371 ه. ش بود که کشف يک دهکده باستاني بي نظير در شهرستان سلماس به اطلاع جهانيان رسيد که در نوع خود جزو قديمي ترين دهکده هاي واقع در خاورميانه بود واز اين حيث از اهميت زيادي برخوردار است که در شمال شهر سلماس نزديکي کوي فرهنگيان قرار دارد و مردم سلماس آن را به علت وجود خاکستر (کول)(کول تپه) مي نامند.

در سال هاي اخير کشاورزان همسايه با اين دهکده کهنسال که گمان می کردند این محل معدن خاکستر است، خاک مقوي آن را براي تقويت زمينهاي مزروعي خود مي بردند، به طوري که از اين دهکده باستاني تنها چهار هکتار باقي مانده است درحالیکه در اين مکان باستاني ابتدا سنگ هاي اوبسيدين از معادن آتشفشاني غرب سلماس و بعضاً ترکيه امروزین وارد و پس از اعمال کارهاي صنعتي روي اين سنگها، آن ها را به ابزار و آلات برنده و جنگي مانند چاقو، سرنيزه و آلات ديگر تبديل و به ديگر اقوام جهان صادر کرده و تجارت مي کردند.

اما طی سالیان گذشته شاهد زوال و نابودی تدریجی این اثر گرانبهای تاریخی شهرستان سلماس ان هم در سکوت و بی توجهی مطلق مسئولین مربوطه هستیم.

معصوم حسنی مدیر دفتر نمایندگی اداره میراث فرهنگی و گردشگری در شهرستان سلماس در گفت و گو با ایسنا  منطقه آذربایجان غربی در این خصوص گفت: تپه باستانی اهرنجان سلماس هم اکنون یک محوطه تاریخی حساب می شود و اولین وظیفه میراث فرهنگی درخصوص محوطه های تاریخی در قدم اول ثبت اثر و سپس حفاظت از آن است که در همین راستا این محوطه باستانی در تاریخ 18 شهریور 1377 به شماره 2102 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

حسنی بیان کرد: در جلساتی که از سال 1390 برای حفاظت و سرمایه گذاری در این تپه باستانی باحضور مسئولین شهرستان تشکیل شده، میراث فرهنگی موظف به انجام مطالعات احداث طرح پارک اثر و شهرداری سلماس مسئول اجرای این طرح شده است اما تاکنون هیچ اقدامی در راستای اجرای این طرح و حفاظت از این اثر تاریخی صورت نگرفته است.

وی افزود: با توجه به اینکه محدوده فعلی این تپه باستانی در داخل محدوده شهری است و حتی در طرح تفصیلی شهر سلماس نیز کاملا مشخص شده، لذا هرگونه هزینه کرد و اقدام برای حفظ و بهسازی محدوده این اثر باید با همت و هماهنگی شهرداری صورت بگیرد اما متاسفانه به دلیل تغییرات مداوم در پست های مدیریتی شهرستان از جمله شهرداری و فرمانداری و نیز وجود معارض در محدوده این تپه باسانی باعث شده تنها مدرک سکونت انسان در این منطقه انهم از 9هزار سال پیش به فراموشی سپرده شده و تبدیل به محلی برای  دوچرخه سواری و موتورسواری برای جوانان شود!!!

مدیر دفتر نمایندگی اداره میراث فرهنگی و گردشگری در شهرستان سلماس تصریح کرد: متاسفانه حتی حریم بندی این اثر تاریخی نیز از سوی شهرداری رعایت نشده است و هم اکنون شاهد قطعه بندی زمین های اطراف این تپه جهت ساخت و ساز و نیز کوچکتر شدن محدوده پیرامونی این اثر تاریخی هستیم.

حسنی در خصوص مشکل معارض دار بودن محدوده این اثر تاریخی تصریح کرد: برابر استعلامات موجود از اداره ثبت اسناد شهرستان، متاسفانه اسناد زمین های منطقه مذکور به صورت سهم مشاع است؛ بدین معنی که موقعیت دقیقی برای این افراد در خصوص زمینشان تعریف نشده و فقط محدوده زمین افراد مشخص شده و هم اکنون 3 نفر معارض ادعا دارند که زمینشان در محدوده این اثر باستانی قرار دارد.

وی با تاکید بر لزوم همت مسئولین برای حفاطت از این اثر باستانی شاخص استان آذربایجان غربی و حتی ایران ، خاطرنشان کرد: هم اکنون مطالعات جامعه احداث طرح پارک اثر این سکونتگاه 9هزارساله بشر توسط اداره میراث فرهنگی از قبل انجام شده و آماده است و در صورت همت و تعامل شهرداری، امادگی داریم تا به صورتی مشارکتی اقدام به احداث این پارک اثر بکنیم که قطعا سهم قابل توجهی در رشد جذب گردشگر به شهرستان سلماس خواهد داشت.

دکتر توحید ملک زاده دیلمقانی استاد و مورخ سرشناس تاریخ آذربایجان در گفت و گو با خبرنگار ایسنا در اینخصوص گفت: وجود مصنوعات سنگي شامل ظروف، سيني هاي گود، سيني هاي سفال و وزنه هاي گرد سنگي معرف فعاليتهاي زيادي براي تأمين غذا از طريق کشاورزي در اين منطقه بوده است. در اين منطقه همچنين سفالهاي منقوش خاکستري متمايل به سياه و مسطح سفالي کشف شده که سفالهاي آن از نوع سفالهاي نخجوان مربوط به دوره برنز قديم در دو هزار و نهصد سال ق.م است .

  ملک زاده بیان کرد: يکي از نکات برجسته در مورد تاريخ اين دهکده اين است که ابتدا اين دهکده در زمين مسطح بوده و وسعت قابل ملاحظه آن در قديم نيز نشانگر آباد و پرجمعيت بودن اين دهکده باستاني بوده و بعداً طي سالهاي متمادي،لايه هاي تاريخي به آن اضافه شده است؛ به طوري که در لايه هاي فوقاني در اين تپه نشاني از استقرار 3 دوره فرهنگي مربوطه به هزاره هاي ششم،پنجم و چهارم قبل از ميلاد وجود دارد.

وی افزود: سفالهاي مکشوفه از کول تپه از لحاظ قدمت در موقعيت پائين تري قرار دارند با اين حال براساس تحقيقات علم جديد باستانشناسي، پس از سنگ، سفال قديمي ترين و دقيق ترين پديده و ابزاري است که براي گاه شناسي و تعيين تاريخ انسان بدوي و ماقبل تاريخ سنديت دارد و نيز نمودار گويايي است ازپيشرفت تمدن و فرهنگ انساني در ادوار گـذشته به طـوري که بعضي از محققين پا را از اين هم فراتر نهاده سفال را تنها تعيين کننده تاريخ تمدن بشري دانسته اند.

این استاد تاریخ در دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی تصریح کرد: از ديار سنگهاي مادر، ضايعات فراواني ناشي از توليد ابزار، تراشه و صدها درشت تيغه اوبسيدني بر وجود محوطه كول تپه در اهرنجان سلماس به عنوان مهمترين مركز توليد و صدور ساخته هاي اوبسيدني در حوضه درياچه اروميه در اواخر هزاره هفتم پيش از ميلاد دلالت دارد و با اين شواهد است كه قدمت استقرار روستايي، درآذربايجان  مستلزم تغيير بوده و تا اواخر هزاره هفتم پ.م عقب مي رود. اين تاريخ پيش از فرهنگ سراميكي حاجي فيروز محسوب مي شود كه به نيمه اول هزاره ششم پ.م. تعلق داشته است.

به گزارش ایسنا؛ کول تپه های جای جای آذربایجان سکونتگاه انسانهای باستان بوده و از 9 هزار سال قبل به عنوان کارگاههای تولیدی عمل می کرده و امروزه تپه باستانی اهرنجان سلماس به عنوان یکی از بی نظیرترین نمونه های این سکونتگاه های بشری در سایه عدم توجه مسئولین و مردم در فراموشی بسر می برند که  امیدواریم مسئولین ذیربط در راستای احیای جایگاه تاریخی والای این تپه باستانی اقدامی بکنند و از تخریب آن در اثر عوامل انسانی و محیطی جلوگیری کنند چراکه این تپه باستانی به عنوان نگین تاریخی در شهرستان و حتی آذربایجان غربی و نشانگر قدمت بسیار زیاد سکونت بشری در منطقه و شهر سلماس است.

/گزارش از سجاد ثقفی خبرنگار ایسنامنطقه آذربایجان غربی/


انتهای پیام